گزارش خرابی لینک
اطلاعات را وارد کنید .
گزارش انتشار نسخه جدید
اطلاعات را وارد کنید .
no-img
سفارش تایپ ،ترجمه، مقاله، تحقیق ، پایان نامه

نقش ترویج و آموزش کشاورزی در بهره وری و ضایعات محصولات کشاورزی - سفارش تایپ ،ترجمه، مقاله، تحقیق ، پایان نامه


سفارش تایپ ،ترجمه، مقاله، تحقیق ، پایان نامه
adsads

ادامه مطلب

نقش ترویج و آموزش کشاورزی در بهره وری و ضایعات محصولات کشاورزی
بهمن 30, 1393
1296 بازدید
گزارش نسخه جدید

نقش ترویج و آموزش کشاورزی در بهره وری و ضایعات محصولات کشاورزی


نقش ترویج و آموزش کشاورزی در بهره وری و ضایعات محصولات کشاورزی

علی عباسیان جهرمی ۱ و ایرج ملک محمدی ۳-اکبر حسینپور

دانشجوی کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران

چکیده:در جریان توسعه بخش کشاورزی به دلیل افزایش روز افزون جمعیت و محدودیت منابع، لزوم استفاده بهینه از منابع و ارتقای بهره وری عوامل تولید از اهمیت بالایی برخوردار است. در این راستا ترویج و آموزش کشاورزی به عنوان یکی از مهمترین ارکان و پایه های کشاورزی نوین می تواند در بهره وری و ضایعات کشاورزی و در کل بهبود شرایط زندگی کشاورزان نقش موثری داشته باشد. هدف اصلی از این مقاله تعیین نقش ترویج و آموزش کشاورزی در بهره وری و ضایعات کشاورزی است. با توجه به اینکه متاسفانه شاخص های بهره وری خصوصا” در بخش کشاورزی به دلایل مختلف طی سالهای اخیر کاهش یافته لذا بررسی هر چه دقیقتر مسئله بهره وری و ضایعات کشاورزی و توجه جدی و مطالعه و تحقیق درباره بخشهای اثرگذار بر آن نظیر ترویج و آموزش کشاورزی ضروری می نماید. تحقیق حاضر از نوع مطالعات کتابخانه ای و اسنادی است که به کمک منابع انتشاراتی موجود، مبانی اصلی و چارچوبهای نظری لازم ارائه شده با برداشتها و تحلیلهای کارشناسانه تلفیق و ادغام گردیده است. در ادامه بحث حول شش محور شناسایی وضعیت بهره وری و ضایعات کشاورزی در ایران، نقش ترویج و آموزش کشاورزی در بهره وری، نقش ترویج و آموزش کشاورزی در ضایعات کشاورزی، رابطه ترویج و آموزش کشاورزی، بهره وری و ضایعات کشاورزی، عوامل محدود کننده بهره وری و ضایعات کشاورزی و عوامل بهبود بهره وری و کاهش ضایعات کشاورزی ادامه می یابد و از این مباحث نتیجه گرفته می شود که به صورت کلی وضعیت بهره وری و ضایعات کشاورزی به هیچ عنوان مناسب نبوده و ترویج و آموزش کشاورزی می تواند به صورت کاملا مستقیم و موثر بر افزایش بهره وری و کاهش ضایعات کشاورزی نقش داشته باشد. در انتها نیز با شناختن عوامل محدود کننده و بهبود دهنده بهره وری و ضایعات کشاورزی می توان دریافت که با برنامه ریزی صحیح و توجه به این عوامل می توان گامهای موثری در جهت بهبود وضعیت بهره وری و ضایعات کشاورزی برداشت. در پایان نیز پیشنهاداتی عملی در جهت بهبود وضعیت بهره وری و کاهش ضایعات محصولات کشاورزی جهت استفاده کارشناسان و مجریان بخش کشاورزی ارائه گردیده است.

واژه های کلیدی: ترویج و آموزش کشاورزی، بهره وری، ضایعات کشاورزی

مقدمه:

در جریان توسعه بخش کشاورزی به دلیل افزایش روز افزون جمعیت و محدودیت منابع، لزوم استفاده از منابع و ارتقای بهره وری عوامل تولید از اهمیت فراوانی برخوردار است تا بدینوسیله بخش کشاورزی علاوه بر پاسخگویی به نیازهای روز افزون محصولات غذایی، بتواند سایر وظایف خود را در جریان توسعه اقتصادی به خوبی انجام دهد. همچنین بخش کشاورزی به عنوان یکی از مهمترین بخشهای تولیدی کشور در تامین مواد غذایی مورد نیاز مسئولیت بسیار سنگینی به دوش می کشد. افزایش جمعیت و کاهش منابع تولیدی دو مشکل بسیار اصلی در این بخش محسوب می شوند. ضایعات نیز به عنوان یکی از عوامل اصلی در تولید کشاورزی به این مشکلات دامن می زند و قطعا” افزایش بهره وری و کاهش ضایعات می تواند در متعادل کردن روند کاهشی و بهبود شرایط زندگی نقش موثری داشته باشد

لذا در این راستا ترویج و آموزش کشاورزی می تواند به عنوان یکی از مهمترین ارکان و پایه های کشاورزی نقش بسیار مهمی را در افزایش بهره وری و کاهش ضایعات به عهده بگیرد. ترویج و آموزش کشاورزی یک نوع خدمت یا سیستم است که از طریق آموزش، به کشاورزان کمک می کند تا روشها و فنون کشاورزی خود را اصلاح کنند و بهره وری و درآمد خود را بالا برده، سطح زندگی خود را بهبود ببخشند و استاندارد زندگی روستائیان را ارتقاء دهند به عبارت دیگر ترویج و آموزش کشاورزی یک تشکل و ساختار یکپارچه نیست بلکه عبارتست از یک فرآیند آموزش که هدف آن انتقال اطلاعات مفید و ثمر بخش به کشاورزان و کمک به آنان در فراگیری اطلاعات مزبور و فراهم آوردن زندگی بهتر برای خود و خانواده و جامعه شان است (انصاری و همتی، ۱۳۸۷ ). در تعریفی دیگر از ترویج و آموزش کشاورزی این گونه بیان می شود که ترویج مکتبی است با هدف ارتقای بهره وری مولدان عرصه های منابع طبیعی و تولیدات کشاورزی که در قالب سرمایه گذاری های عقلایی توسعه انسانی متبلور شده، با ایجاد انگیزه مشارکت داوطلبانه و خودجوش، مولدان را برای خود آموزی و دیگر آموزی تشویق می کند. این مکتب با احترام به رسالت انسان به عنوان علت فاعلی توسعه و تلاش، جوی پذیرا برای تسهیل یادگیری و ایفای نقش خلاق وی در محیط حرفه ای ایجاد کرده، خودکفایی و امنیت غذایی کشور را با تولید مایحتاج مردم توسط نیروی کارآمد و بهره ور

محقق سازد. منظور از آموزش در بخش کشاورزی نیز فرآیندی رسمی و تشکیلاتی در محدوده قانونمندیهای متقن است که در آن فراگیر برعکس ترویج تابع نظام آموزش است و باید از این نظام پیروی محض نماید آجیلی و منجم زاده، ۱۳۸۷ ). ). بهره وری نیز به عنوان یکی از مفاهیم اقتصاد اینگونه تعریف می شود: مقدار کالا و یا خدمات تولید شده در مقایسه با هر واحد از انرژی و یا کار هزینه شده بدون کاهش کیفیت ابطحی و کاظمی، ۱۳۸۳ ). ). به دیگر سخن بهره وری عبارتست از بدست آوردن حداکثر سود ممکن با بهره گیری و استفاده از نیروی کار، توان استعداد و مهارت نیروی انسانی، زمین، ماشین، پول و… به منظور ارتقاء رفاه جامعه  ابطحی و کاظمی، ۱۳۸۳ ) ). با این حال متداولترین تعریف بهره وری عبارتست از نسبت بین مقدار معینی از یک یا چند نهاده یا عامل تولیدی (چابک، ۱۳۸۷ ). ضایعات

کشاورزی نیز به پسماندهای ناشی از فعالیت های کشاورزی که قابل مصرف نبوده و کیفیتشان را از دست داده اند اطلاق می گردد (صبوری و همکاران، ۱۳۸۷ ). ضایعات موجب خروج بخش قابل توجهی از تولیدات کشاورزی از چرخه تولید تا مصرف می شود و این روند تا خروج منابع ارزی از کشور و وابستگی ادامه خواهد داشت. در زمینه بهره وری و ضایعات کشاورزی و نقش ترویج و آموزش کشاورزی مطالعات فراوانی انجام شده است. اسپیلمن و دیویس در مقاله ای تحت عنوان نوآوری راه حل پایه برای افزایش بهره وری کشاورزی و پایان دادن به فقر در سال ۲۰۰۸ به بررسی رابطه نوآوری و بهره وری و ارائه راهکارهایی در جهت افزایش بهره وری می پردازند. همچنین ملک محمدی در سال ۲۰۰۶ در مقاله ای تحت عنوان مدیریت آموزش ترویج ضایعات کشاورزی نیاز نهایی برای بهره وری فکری به بیان سیستم مدیریتی جهت کاهش ضایعات کشاورزی می پردازد. صبوری، محمدی و قره چلو نیز در ( ۱۳۷۸ ) در مقاله ای تحت عنوان دیدگاه ترویج نسبت به زنان در ضایعات کشاورزی به بررسی ضایعات و پیامد های آن و راهکارهای

کاهش ضایعات به کمک زنان روستایی پرداخته اند. انصاری و همتی نیز با مقاله ای تحت عنوان نقش آموزش و ترویج در افزایش بهره وری در ( ۱۳۸۷ ) ضمن بررسی اصول تعیین و تنظیم اهداف آموزش و ترویج، به نقش زنان روستایی در کاهش ضایعات می پردازند. آجیلی و منجم زاده در ( ۱۳۸۷ ) در مقاله ای تحت عنوان بهره وری زنان روستایی و نقش ترویج و آموزش کشاورزی در افزایش آن ضمن بررسی عوامل محدود کننده بهره وری در اقتصاد روستا به مواردی نظیر آموزش و بهره وری و زنان روستایی وبهره وری می پردازند. طبائیان و آجیلی نیز در ( ۱۳۸۵ ) در مقاله ای تحت عنوان زنان روستایی، بهره وری و کاهش ضایعات محصولات کشاورزی به بررسی رابطه این سه عامل پرداخته و عوامل موثر در بهره وری زنان روستایی را بر می شمرند. صرفنظر از دیدگاههای جهانی کهن ثبت شده در مورد لزوم توجه جدی به ترویج و آموزش کشاورزی، بهره وری و ضایعات کشاورزی با نگاهی به وضعیت کنونی کشاورزی ایران و مولفه های ساختاری آن می بینیم که متاسفانه شاخص های بهره وری خصوصا” در بخش کشاورزی

با وجود رشدی که در سالهای گذشته داشته است همچنان نسبت به دیگر فعالیت های کشور همانند صنعت و خدمات از فاصله قابل ملاحظه ای برخوردار است. لذا بررسی هر چه بیشتر و دقیقتر مسئله بهره وری و ضایعات و توجه جدی به بخشهای اثر گذار بر آن نظیر ترویج و آموزش کشاورزی و تحقیق و مطالعه در این زمینه ضروری می نماید. هدف کلی از این مقاله تعیین نقش های ترویج و آموزش کشاورزی در بهره وری و ضایعات کشاورزی می باشد و جهت رسیدن به این هدف، اهداف اختصاصی از قبیل شناسایی وضعیت بهره وری و ضایعات در کشاورزی ایران، نقش ترویج و آموزش کشاورزی در بهره وری، نقش ترویج و آموزش کشاورزی در ضایعات کشاورزی، رابطه ترویج وآموزش کشاورزی، بهره وری و ضایعات کشاورزی، عوامل محدود کننده بهره وری و ضایعات کشاورزی و عوامل بهبود بهره وری کشاورزی و ضایعات کشاورزی متصور است.

مواد و روشها:

تحقیق حاضر از نوع مقالات کتابخانه ای و اسنادی است که منابع اطلاعاتی با بهره گیری از منابع موجود در ذخایرانتشاراتی تدوین شده و همچنین مبانی اصلی و چارچوب های نظری ارائه شده با برداشتها و تحلیل های کارشناسانه تلفیق و ادغام گردیده است.

بحث و نتایج:

شناسایی وضعیت بهره وری و ضایعات محصولات کشاورزی در ایران:

بررسی های نشان داده است که به صورت کلی از منابع و عوامل تولیدی که در اختیار بخش کشاورزی و منابع طبیعی

۸درصد استفاده می شود. گفتنی است به طور متوسط حدود ۴۵ درصد از ظرفیت بالقوه بخش / ۲۸ تا ۸ / است حدود ۵کشاورزی بدون استفاده و بهره برداری رها شده است (خیری، ۱۳۸۷ ). باید دقت کنیم که علاوه بر عدم بهره گیری کامل از امکانات بالقوه، ظرفیت های دیگری نیز در بخش کشاورزی وجود دارد که بدون استفاده رها شده اند که در صورت توجه قابل بهره برداری و معطوف به نتیجه خواهند بود. در همین راستا ابراهیمی خرم آبادی عضو هیئت مدیره انجمن بهره وری ایران در سال ۱۳۸۷ ذکر می کند که شاخص بهره وری کل در ایران از رقم ۱۰۰ در سال ۱۳۴۴ به میزان ۸۸ در سال ۱۳۸۵ رسیده است بنابراین شاخص های بهره وری ایران ۱۲ درصد کاهش یافته است. در راستای کشاورزی متاسفانه اطلاعات و شاخص های بهره وری حاکی از عقب ماندگی شدید ما از استاندارد های بین المللی است به عنوان مثال تنها ۲۵ درصد از زمین های قابل کشت کشور مورد بهره برداری زراعی قرار دارد و یا بهره برداری آب کشاورزی در ایران ۳۱ درصد است و براساس برآوردهای فائو بیش از ۵۶ میلیون هکتار از زمین های ایران سالانه

با فرسایشی بالاتر از ۱۰ تن در هکتار روبروست همچنین کار مفید هفتگی در کشور ما در صنایع و کشاورزی به ترتیب ۶تا ۹ساعت است (چابک، ۱۳۸۷). در زمینه ضایعات کشاورزی نیز متاسفانه آمار ها آنچنان دلخوش کننده نیست و به عنوان یکی از چالش های بزرگ در کشور محسوب می شود آنچنانکه به صورت کلی ایران جزء سه کشوری است که بیشترین میزان ضایعات مواد غذایی را در جهان دارد. به طوری که ۳۰ درصد مواد غذایی در ایران از بین می رود که این میزان معادل غذای ۱۵ میلیون نفر است (چابک، ۱۳۸۷ ). این میزان ضایعات می تواند معادل ۲۵ درصد درآمد نفتی ایران باشد. از دیگر ضایعات چشمگیر در ایران ضایعات آب می باشد که برابر ۵۰ درصد آب ذخیره شده پشت سدها است. تبدیل ۱۳۰ هزار هکتار مراتع به زمین هایی با کاربری دیگر، از دست دادن ۴۸ هزار هکتار جنگل در سال و پیر شدن سن کشاورزان نیز از رکوردهای کم نظیر در دنیا به شمار می روند که در ایران به ثبت رسیده است (خیری،

۱۳۸۷). جهت آگاهی بیشتر با موضوع چند مثال در خصوص ضایعات محصولات کشاورزی آورده می شود: ضایعات سیب در ایران ۵۰ درصد، غلات ۲۰ تا ۲۵ درصد، سیب زمینی ۷۰ درصد و خرما ۴۰ درصد می باشد (صبوری و همکاران، ۱۳۸۷ ). این وضعیت بهره وری و ضایعات کشاورزی در ایران باعث شده که کشور ایران در بسیاری از محصولات به مرز خوکفایی برسد ولی خودکفایی پایدار نماند.

نقش ترویج و آموزش کشاورزی در بهره وری کشاورزی

نظریه سرمایه انسانی، اساس نظر مستحکمی است که ضرورت ترویج کشاورزی را در بخش کشاورزی نشان می دهد.بر اساس این نظریه منابع انسانی پایه اصلی ثروت ملت ها را تشکیل می دهند (خیری، ۱۳۸۷ ). اهمیت بنیادی و حیاتی ترویج و آموزش کشاورزی از آن جهت است که برای توسعه کشاورزی نقش نیروی انسانی را محور قرار می دهد و به دنبال توانمندسازی منابع انسانی (کارشناسان و مروجین کشاورزی) و انتشار دانش فنی میان تولید کنندگان برای افزایش کمیت و کیفیت تولید توسط بالا بردن بهره وری عوامل تولید است از سویی تغییر در دانش، بینش و مهارت تولید کنندگان، مروجین، کارشناسان و محققان بخش کشاورزی هدف اصلی ترویج کشاورزی می باشند. باتوجه به  اینکه ۳۳ درصد از رشد بهره وری بخش کشاورزی در ایران مربوط به منابع طبیعی، ۳۰ درصد مربوط به فناوری و

جانشین کردن نهاده های صنعتی و ۳۵ درصد مربوط به کیفیت کار نیروی انسانی است (ابراهیمی، ۱۳۸۷ ). مشخص می شود که کیفیت کار نیروی انسانی بیشترین تاثیر را در افزایش بهره وری بخش کشاورزی دارد. پس ارائه ترویج وآموزش کشاورزی خصوصا آموزش نیروی انسانی در بخش کشاورزی و منابع طبیعی به منظور افزایش بهره وری نیروی کار درصد بهره وری بیشتری را در مقایسه با افزایش موجودی زمین و منابع طبیعی و فن آوری خواهد داشت و این نقش حیاتی ترویج و آموزش کشاورزی را به خوبی نشان می دهد. از سوی دیگر به کارگیری نیروی انسانی فنی و متخصص و کارآزموده، مهمترین و زیربنایی ترین عامل در کنار تامین سرمایه های مادی مورد نیاز برای تجهیز عوامل و منابع تولید می باشد (ابراهیمی، ۱۳۸۷ ). نتیجه می گیریم با توجه به درصد بالای بیسوادان در بخش تولید کشاورزی

نقش ترویج و آموزش کشاورزی در انتقال داده ها به کمک روشهای مختلف ترویجی نظیر کلاسهای آموزشی، تماس انفرادی، بازدیدهای آموزشی و با کمک رسانه های سمعی و بصری مختلف می توان راهنمایی ها و توصیه های لازم را به تولید کنندگان رسانید که این افزایش آگاهی و دانش به تبع در بالا رفتن میزان بهره وری بخش کشاورزی نقش بسزایی خواهد داشت. بر همین اساس وزارت جهاد کشاورزی در سال ۱۳۸۶ مبلغ ۱۵۰ میلیارد ریال صرف آموزش کشاورزی نموده است (رجب بیگی، ۱۳۸۷ ؛ جلیلی، ۱۳۸۸ ). چنانچه در سیاستها و برنامه های ترویج کشاورزی سال ارتقاء سطح بهره وری فعالیت های آموزشی ترویجی با » ۱۳۸۶ در بخش اجرایی دو عنوان برنامه مشخص تحت عنوان توجه به بهره وری عوامل تولید، کاهش ضایعات، محصول » و «FFS استفاده از روشهای موثر آموزشی ازجمله در دستور کار وزارت جهاد « ارگانیک و سالم، ارزش افزوده محصولات کشاورزی در برنامه های آموزشی ترویجی

.( کشاورزی قرار گرفته است (اسکندری، ۱۳۸۶ ؛ پرهمت، ۱۳۸۷

نقش ترویج و آموزش کشاورزی در ضایعات محصولات کشاورزی

فرهنگ مصرف، دانش تولید و دانش تبدیل و فرآوری محصولات کشاورزی و دانش بهره گیری صحیح از ماشین آلات و امکانات کشاورزی همگی به نوعی مستقیم و غیر مستقیم با کاهش ضایعات کشاورزی در ارتباطند. بنابراین آموزش تولید کنندگان در این زمینه ها می تواند نقش مهمی در کاهش ضایعات کشاورزی داشته باشد. استفاده از روشهای مناسب آموزشی با توجه به نیازها و شرایط ویژه تولید کنندگان و سرمایه گذاری در زمینه ترویج و آموزش کشاورزی جهت تولید کنندگان بخش کشاورزی نقش بسیار مهم و بزرگی را در کاهش ضایعات کشاورزی خواهد داشت. پس سرمایه گذاری در امر ترویج و آموزش کشاورزی جهت عوامل انسانی می تواند در افزایش بهره وری وکاهش ضایعات نقش مهم و اساسی ایفا کند. در این رابطه مدلهای آموزشی و مدیریتی نیز ارائه گردیده است به عنوان مدیریت آموزش و ترویج ضایعات کشاورزی (AWMEE)ََ مثال ملک محمدی در سال ۲۰۰۶ بیان می دارد که بخشی از یک سیستم فعالان کشاورزان است که به آنان کمک می کند بهترین تصمیمات را اتخاذ کنند و نه اینکه روی تصمیم گیری آنان اثر بگذارد و یا برای آنان تصمیم بگیرد.

رابطه ترویج و آموزش کشاورزی، بهره وری و ضایعات محصولات کشاورزی

هر کدام از عوامل بهره وری و ضایعات کشاورزی به تنهایی و به صورت مستقیم با ترویج و آموزش کشاورزی در ارتباطند حال با دید کلی تری به این می توان رابطه مستقیمی را بین سه عامل ذکر شده ترسیم کرد. اینگونه که ترویج و

آموزش کشاورزی می تواند آموزش تولیدکنندگان بخش کشاورزی را به عنوان راهکاری جهت افزایش بهره وری و کاهش ضایعات در راس امور و اقدامات خود قرار دهد زمینه تغییرات مطلوب افکار، عقاید و فرهنگ تولید کنندگان را فراهم نماید و نیز با اجرای خدمات حمایتی خود باعث شناخته شدن استعدادهای بالقوه در این بخش شده و از این قابلیتها حداکثر بهره را ببرد به تبع با افزایش بهره وری در هر یک از بخشهای تولید در اثر افزایش دانش و آگاهی تولید کنندگان، ضایعات رو به کاهش گذاشته و گامی بزرگ در جهت خودکفایی برداشته خواهد شد.

عوامل محدود کننده بهره وری و کاهش ضایعات محصولات کشاورزی

-۱ فرسایش نیروی انسانی: به دلایل گوناگون خروج جوانان از بخش کشاورزی همراه با افزایش سن آنان می تواند عاملی محدود کننده در بهره وری و کاهش ضایعات کشاورزی باشد آنگونه که با توجه به آمار رشد میانگین سنی۲ برابر بخش صنعت بوده و به عبارتی نسبت / شاغلان بخش کشاورزی طی سالهای ۱۳۴۵ تا ۱۳۷۵ تقریبا ۷، سالخوردگان بخش کشاورزی ۴ برابر صنعت بیان شده و میانگین سنی شاغلان بخش کشاورزی در سال ۱۳۷۵۶۰ سال سن دارند ( خیری، ۱۳۸۷ ۲۱ درصد افراد شاغل دربخش کشاورزی بالای ۰ / ۳۵/۸ سال ذکر شده که ۱۲ کمبود اطلاعات و فقدان سیستم اطلاع رسانی: مسئله به دلیل نبود اطلاعات لازم و یا فقدان سیستم اطلاع رسانی محدوده انتظارات از تولید توسط تولید کنندگان در سطح پایینی قرار می گیرد. به عبارت دیگر فقدان یا کمبود سهم اندیشه در فعالیت ها سبب کاهش بهره وری و افزایش ضایعات کشاورزی می شود (ابراهیمی خرم آبادی،

.(۱۳۸۷

-۳ عدم توجه به زنان روستایی: اطلاعات و آمارهای فائو نشان می دهد که زنان روستایی حدود ۴۰ درصد فعالیتهای کشاورزی را به خود اختصاص می دهند در حقیقت زنان روستایی به عنوان نیروی کار جمعیت کثیری را در همه کشورهای در حال رشد و از جمله ایران تشکیل می دهند (طبائیان و آجیلی، ۱۳۸۵ ). اما بی توجهی به امور زنان روستایی همواره باعث حذف قسمت بزرگی از نیروی فعال کار شده و به دنبال آن بهره وری تولید در بخش کشاورزی را کاهش می یابد.از دیگر عوامل محدود کننده بهره وری می توان به عواملی همانند:۴-نداشتن اعتقاد و باور ملی به نتایج و فواید بهبود بهره وری در کشاورزی.

-۵ بی توجی به افکار خلاق و منتظر در کشاورزی.

-۶ مقاومت در مقابل تغییرات و عدم تمایل به ترک برخی عادات در جوامع تولید کننده کشاورزی.

-۷ بلندپروازی و بی توجهی به مسائل به ظاهر کوچک و راه حل های خرد و آسان در امر تولید کشاورزی.

-۸ مشخص ننمودن متولی امور در بخشهای مختلف کشاورزی.

-۹ ضعف تعهد اجرایی در بخش کشاورزی.

-۱۰ دخالتهای بی جای برخی کارشناسان در سایر حوزه های کاری و مواردی اظهار نظر های غیر کارشناسانه.

-۱۱ عدم بهره گیری از کارشناسان خبره کشاورزی و یا عدم انگیزش آنان در امور کشاورزی.

عوامل بهبود دهنده بهره وری و کاهش ضایعات کشاورزی

مسلما رعایت موارد ذکر شده قسمت عوامل محدود کننده می تواند نقش مهمی را در بهبود بهره وری و کاهش ضایعات کشاورزی داشته باشد اگرچه عواملی همانند : نوآوری در تولید، تسریع سرمایه گذاری در کشاورزی، بهبود ارتباط کشاورزان و بازارها، ساخت وتشکیل سازمانها و انجمنها و توسعه ابتکارات و قابلیتها در اشخاص قطعا نقش بسزایی در بهبود بهره وری

.(Spellman and Davis, کشاورزی دارد ( ۲۰۰۸

نتیجه گیری و پیشنهادات:

با توجه به مطالب ارائه شده می توان نتیجه گرفت وضعیت بهره وری و ضایعات محصولات کشاورزی کشور ما با توجه به آمار

و ارقام رسمی اعلام شده به هیج عنوان شایسته کشور ما نبوده و متاسفانه در وضعیت نابسامانی قرار دارد بنابراین این وضعیت بهره

وری و ضایعات کشاورزی در ایران باعث شده که کشور ایران در بسیاری از محصولات به مرز خوکفایی برسد ولی خودکفایی

پایدار نماند. از سوی دیگر با توجه به اینکه کیفیت کار نیروی انسانی بیشترین تاثیر را در افزایش بهره وری بخش کشاورزی

دارد. پس ارائه ترویج و آموزش کشاورزی خصوصا آموزش نیروی انسانی در بخش کشاورزی و منابع طبیعی به منظور افزایش

بهره وری نیروی کار درصد بهره وری بیشتری را در مقایسه با افزایش موجودی زمین و منابع طبیعی و فن آوری خواهد داشت و

این نقش حیاتی ترویج و آموزش کشاورزی را به خوبی نشان می دهد. همچنین فرهنگ مصرف، دانش تولید و دانش تبدیل و

فرآوری محصولات کشاورزی و دانش بهره گیری صحیح از ماشین آلات و امکانات کشاورزی همگی به نوعی مستقیم و غیر

مستقیم با کاهش ضایعات کشاورزی در ارتباطند. بنابراین آموزش تولید کنندگان در این زمینه ها می تواند نقش مهمی در

کاهش ضایعات کشاورزی داشته باشد. با توجه به این مطالب می توان دریافت که ارتباط مستقیمی بین ترویج و آموزش

کشاورزی، بهره وری و ضایعات محصولات کشاورزی وجود دارد. لذا با توجه به عوامل محدود کننده و بهبود دهنده بهره وری

و ضایعات محصولات کشاورزی و معطوف داشتن برنامه های ترویج و آموزش کشاورزی به سوی استفاده از این نقاط ضعف و

قوت می توانیم امیدوار باشیم که در آینده آمارهای بهره وری و ضایعات محصولات کشاورزی در کشور ما وضعیت بهتری را

که شایسته کشاورزی پر توان و استعداد کشور ما باشد نشان دهند.

با توجه به مطالب ذکر شده خصوصا بیان عوامل محدود کننده و بهبود دهنده پیشنهاد می شود:

-۱ با گسترش امکانات و رفع نیازها و مشکلات تولید و معاش در روستاها که قطب تولید کشاورزی ایران می باشند زمینه

بازگشت جوانان از شهرها و عدم مهاجرت آنان از روستاها به شهرها در جهت جلوگیری از فرسایش نیروی انسانی

فراهم گردد.

-۲ به کمک کانالهای ارتباطی مختلف و با بهره گیری از پایه و اصول علم ترویج و آموزش کشاورزی و نیز تکنولوژی

های نوین ارتباطی و اطلاعاتی سیستمی جامع و به روز و مطابق با نیاز فراگیران تدوین گردد که به واسطه آن بخشی از

کمبود اطلاعات و عدم اطلاع رسانی جبران گردد.

-۳ برنامه های ترویجی و آموزشی خاص زنان روستایی متناسب با جوامع روستایی ایران تهیه و تدوین گردیده و توسط

متولی امور کشاورزی در ایران جهت افزایش بهره وری این قشر خاص و مهم اجرا گردد.

-۴ در نظر گرفتن مقاطع زمانی خاص همانند سال یا ماه و هفته جهت اجرای برنامه های خاص بهره وری در جهت شناخت

هر چه بهتر و ایجاد اعتقاد و باور ملی در خصوص فواید بهره وری.

-۵ استفاده صحیح و بجا از خبرگان و نخبگان در زمینه علوم کشاورزی در گرایشهای مطابق با تحصیلات دانشگاهی در

پست های اجرای و مدیریتی وزارت جهاد کشاورزی جهت افزایش بهره وری و افزایش انگیزه کارکنان .

-۶ توجه به بکارگیری نوآوری در تولید کشاورزی، سرمایه گذاری درکشاورزی، بهبود ارتباط کشاورزان با بازار .

۷ – توجه خاص و انحصاری به ترویج و آموزش کشاورزی به عنوان کلید توسعه بهره وری و کاهش ضایعات کشاورزی.

تقدیر و تشکر:

از جناب آقای دکتر فرهاد لشکرآرا جهت همکاری بی دریغشان در ویرایش مقاله تشکر و قدردانی می گردد.

منابع:

بهره وری زنان روستایی و نقش ترویج و آموزش کشاورزی در » .( -۱ آجیلی، عبدالعظیم و منجمزاده، زهره. ( ۱۳۸۷

. مجله جهاد . ۱۴۷: صفحه ۱۲ الی ۱۶٫ « افزایش آن

مصاحبه با خبرگزاری مهر]. ۱دی ماه].« شاخص های بهره وری در ایران » . -۲ ابراهیمی خرم آبادی، محمد کاظم. ۱۳۸۷

.۱۳۸۷

-۳ ابطحی، سید حسین و کاظمی، بابک. ( ۱۳۸۳ ). بهره وری. تهران: موسسه مطالعات پژوهشهای بازرگانی.

مصاحبه با روابط عمومی وزرات جهاد ] .« سیاستها و برنامه های ترویج کشاورزی در سال ۱۳۸۷ » . -۴ اسکندری. ۱۳۸۶

. کشاورزی]. ۱۰ آذر ۱۳۸۶

فصلنامه نظام .« نقش آموزش و ترویج در افزایش بهره وری و کاهش ضایعات » .( -۵ انصاری، دلبر و همتی، علی. ( ۱۳۸۷

. ۲):صفحه ۳۴ الی ۳۶ ) مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی . ۵۳

 



موضوعات :
تحقیق

دیدگاه ها


یک پاسخ به “نقش ترویج و آموزش کشاورزی در بهره وری و ضایعات محصولات کشاورزی”

  1. حمزه البوغبیش گفت:

    از مطالب شما نهایت استفاده را بردم بسیار مفید بود. لطفا در صورت امکان اصل مقاله ها رو به ایملم بفرستید. باتشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *