شناخت ساختارهای بازرگانی کشور از نظر ساختار داخلی و خارجی
تعداد صفحات ۱۹ صفحه
قیمت ۲۰۰۰۰ تومان


چکیده
در این پژوهش تلاش می شود تا جهت گیری کلی سیاستهای بازرگانی خارجی ایران در بازه زمانی (۱۳۹۰– ۱۳۳۸) مورد مطالعه قرار گیرد. به این منظور سیاست ها، اقدامات و عملکرد بازرگانی خارجی کشور با استفاده از چندین شاخص به شیوه تحلیل تاریخی بررسی شد و تلاش شد تا این جهت گیری در قالب راهبردهای درون گرا و برون گرا نشان داده شود تا زمینه هایی را برای برنامهریزی های بهتر در آینده فراهم آورد. بر پایه یافته های پژوهش شاخص ارزشافزوده بخش صنعت نسبت به تولید ناخالص داخلی، نسبت صادرات غیرنفتی به تولید ناخالص داخلی، ترکیب واردات، نرخ برابری مؤثر نسبی، رابطه مبادله، آزادی اقتصادی و موانع تعرفه ای و غیرتعرفه ای نشان میدهند که در ۵ دهه گذشته جهتگیری غالب تجارت خارجی کشور درونگرایی یا بهعبارتی جانشینی واردات بوده است.
۱-مقدمه
رشد و توسعه اقتصادی از مهم ترین اهداف سیاستگذاری اقتصادی است. یکی از راهکارهای تحققاین اهداف پیروی از راهبردهای توسعه ای است. از سوی دیگر، بازرگانی بینالملل از دیرباز در رشد و توسعه اقتصادی کشورها نقش داشته و پیدایش صنایع، پیشرفت علوم و فنون و سیر سریع تمدن با انگیزش تجارت و شتاب بخشی به سرمایه گذاری خارجی اهمیت آن را دو چندان نموده است، بنابراین در جهان امروز از تجارت به عنوان نیروی محرکه مهم رشد و توسعه یاد میشود و راهبردهای تجاری در ترکیب با راهبردهای توسعهای دیگر بهعنوان مهم ترین روش برای نیل به اهداف مذکور در نظر سیاستگذاران قرار گرفته اند. اگر سیاست های تجارت خارجی کشور در چارچوب یک راهبرد بازرگانی صحیح پیش رود به تجارت صرفاً بهعنوان مفری برای مازاد یا کمبود تولید داخلی نگریسته نمی شود، بلکه تجارت خارجی بهعنوان عامل تعیین کننده رشد اقتصادی و وسیله ارتقای فناوری، کارایی و بهره وری کل عوامل شناخته خواهد شد.
در این پژوهش تلاش میشود تا با بررسی دقیق سیاست های تجاری ایران حدود ۵ دهه گذشته و با دسته بندی این سیاست ها در راهبردهای درون گرا و برون گرای بازرگانی جهتگیری این سیاست ها را به صورتی دقیقتر و بر مبنای شاخصها و معیارهای موجود تبیین نماید. به هر حال، از بیش از ۵ دهه پیش با اجرای سیاست های متنوع تجاری در چارچوب ۹ برنامه عمرانی و توسعه پیش و پس از انقلاب تلاش شده است تا کشور در مسیر توسعه اقتصادی قرار گیرد، اما به نظر می رسد نتیجه کاملاً مطلوبی از اجرای این سیاست ها به دست نیامده است، از این رو لازم است این سیاست ها از لحاظ آنچه تصویب شده و به اجرا درآمده است به دقت مورد بررسی قرار گیرند.
در ادامه این مقاله ابتدا ادبیات نظری راهبردهای تجاری به صورت اجمالی مورد بررسی قرار می گیرد، سپس مطالعات تجربی در این زمینه مورد توجه قرار خواهد گرفت و در نهایت، با طرح شاخصهایی جهت گیری کلی سیاستهای بازرگانی کشور به بحث گذاشته خواهد شد.