گزارش خرابی لینک
اطلاعات را وارد کنید .
گزارش انتشار نسخه جدید
اطلاعات را وارد کنید .
no-img
سفارش تایپ ،ترجمه، مقاله، تحقیق ، پایان نامه

توسعه پوشش های بیمه ای در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی - سفارش تایپ ،ترجمه، مقاله، تحقیق ، پایان نامه


سفارش تایپ ،ترجمه، مقاله، تحقیق ، پایان نامه
adsads

ادامه مطلب

توسعه پوشش های بیمه ای در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
آذر 12, 1394
591 بازدید
گزارش نسخه جدید

توسعه پوشش های بیمه ای در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی


توسعه پوشش های بیمه ای در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

ماده اولیه نفت و گاز و پتروشیمی ترکیبات هیدروکربوری است و طیف گسترده ای از عملیات در این صنایع تحت شرایط فشار بالا و حرارت بالا انجام می گیرد. از این رو اشتغال، انفجار و انتشار مواد سمی، زنجیره عملیات در نفت و گاز و پتروشیمی را به طور مستمر تهدید می کند.

سرمایه های کلانی که در این صنایع در معرض ریسک های بالا قرار دارند و خسارات سنگین ناشی از بروز حادثه به لحاظ مالی و هم از دیدگاه ملاحظات زیست محیطی، توسعه پوشش های بیمه ای را در این صنایع ضروری می سازد. اهمیت این مسئله در شرایط کنونی که صنعت بیمه ما در معرض تحریم های خارجی قرار دارد دو چندان می باشد.

ریسک های موجود در زنجیره عملیات در نفت و گاز و پتروشیمی

اکتشاف، تولید، انتقال، ذخیره سازی نفت خام، پالایش، ذخیره سازی مایعات گازی و فرآورده ها، حمل و نقل نفت خام و فرآورده ها از طریق ریلی، جاده ای و دریایی، از حلقه های اساسی در زنجیره عملیات در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی می باشد که همواره با ریسک های جدی مواجه بوده و هست. از عدم اطمینان های مرتبط با عملیات توسعه و تولید، ذخیره سازی و انتقال نفت از میادین نفتی همگی از مصادیق انواع ریسک های موجود در زنجیره عملیات نفتی می باشد. به این موارد می توان ریسک های ناشی از تغییرات آتی قیمت نفت خام، استفاده از فناوری های نوین و مانند آن را نیز اضافه نمود.

در حوزه اکتشاف، معمولاً می توان عملیات اکتشافی را به دو حوزه نواحی خشکی و مناطق دریایی تقسیم کرد که ریسک های موجود در مناطق دریایی به ویژه در آبهای عمیق تر که سکوهای شناور جهت حفاری مورد نیاز می باشد، بیشتر است. باید به این نکته توجه داشت که هزینه های اکتشاف در نواحی دریایی به مراتب بیش از نواحی خشکی می باشد. به طور عمده وجود عدم اطمینان در مطالعات زمین شناسی، ویژگی های سنگ مخزن و سیال درجا، فرآیندهای جابه جایی در تخلیه طبیعی و طراحی الگوهای مهندسی در ازدیاد برداشت (بازیافت های ثانویه و ثالثیه) ریسک های متعددی را در بهره برداری از مخازن نفتی مطرح می کند.

از جمله ریسک های تولید می توان به ریسک های مربوط به تأسیسات سرچاهی، جداسازی گاز همراه با نفت استخراج شده به منظور تزریق به میادین نفتی یا انتقال به شبکه سراسری گاز کشور اشاره نمود. این در حالی است که در انتقال نفت خام به پایانه های صادرات و انتقال به مخازن جهت ذخیره سازی با خطوط لوله و انتقال از میادین دریایی توسط تانکرهای شناور به ترمینال های ساحلی، ریسک های متعددی مطرح می شود که شناخت و کمی کردن و مدیریت آنها از مسائل اساسی در بیمه های مرتبط با حوزه انتقال است.

ریسک های مشابهی نیز در صنعت گاز مطرح است که البته در حوزه انتقال و ذخیره سازی، بر تنوع و شدت آنها و گستردگی خسارات ناشی از بروز حادثه افزوده می گردد. اما سنگین ترین خطرات و عدم اطمینان ها مربوط به صنایع پتروشیمی و پالایشگاه می باشد، زیرا ماهیت عملکردی آنها به گونه ای است که فرآیندها توأم با حرارت و فشار زیاد می باشد.

ذخیره سازی، شامل ذخیره سازی نفت خام، مایعات گازی و ذخیره سازی فرآورده ها می باشد. مخازن ذخیره سازی با توجه به حجم قابل ملاحظه مواد خام و محصولات ذخیره شده همواره در معرض خطرات جدی قرار دارند که در صورت وقوع حادثه، شاهد خسارات بسیار سنگینی خواهیم بود. ذخیره سازی در مخازن بزرگ با ظرفیت حداقل یک میلیون بشکه همواره نگرانی هایی نسبت به بروز حادثه را به همراه دارد و لزوم به کارگیری اصول ایمنی را ضروری می سازد. معمولاً سه نوع مخزن برای نگهداری فرآورده های نفتی مورد استفاده قرار می گیرد: مخازن سقف ثابت، مخازن سقف شناور و مخازن کروی یا استوانه ای.

مخازن ظروف تحت فشار در حالت های پر شدن سریع و یا تحت خلأ قرار گرفتن ناشی از تخلیه سریع همیشه در معرض خطر قرار دارند. از دلایل انفجار مخازن می توان به عوامل زیر اشاره کرد: فشار مازاد فیزیکی که سبب ایجاد شکاف و ترکیدن مخزن می شود، انفجار ناشی از مخلوط مواد قابل اشتعال و هوا در شرایط مناسب و واکنش های سریع به وجود آمده در اطراف مخازن سبب آسیب دیدن جداره مخزن و یا نشت مواد موجود در مخزن می شود.

آنچه در صنایع پالایش و پتروشیمی مورد توجه است پردازش و فرآورش مواد هیدروکربوری تحت حرارت بالا و فشار بالا می باشد که همین امر سبب افزایش تعداد ریسک های ناشی از عملیات و گسترش دامنه خسارات وارده شده می گردد. آلودگی های زیست محیطی ناشی از ترکیبات نامطلوب سولفور و فلزات سنگین نیز در این گونه صنایع قابل توجه می باشد.

توزیع مواد هیدروکربوری و یا فرآورده های حاصل از پالایش آنها از طریق خطوط لوله، حمل و نقل جاده ای، تانکرهای ریلی و حمل و نقل دریای انجام ی شود که بررسی ریسک های مرتبط در هر حوزه از موضوع این مقاله خارج است.

شناسایی و ارزیابی ریسک ها در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی که ماهیتاً از پیچیدگی زیادی برخوردارند از یک سو و مسائل و چالش های صنعتی بیمه کشور در حوزه نفت و انرژی از سوی دیگر سبب شده است که علی رغم سهم بالای این صنایع در ایجاد ارزش افزوده و برخورداری از سهم قابل توجه از تولید ناخالص داخلی، سهم پوشش های بیمه ای در آنها به مراتب کمتر از انواع دیگر بیمه های موجود در کشور باشد. در ادامه این مقاله، به چالش های صنعت بیمه کشور در حوزه بیمه های نفت و انرژی می پردازیم و سپس به مسائل و مشکلات صنایع نفت، گاز و پتروشیمی در بهره گیری کافی از پوشش های بیمه ای داخلی اشاراتی خواهیم داشت.

چالش ها و فرصت های صنعت بیمه در بیمه های نفت و انرژی

در این بخش به چالش های صنعت بیمه مرتبط با صنایع نفت، گاز و پتروشیمی می پردازیم. نخست می توان از فقدان بانک اطلاعاتی جامع از ریسک های موجود در صنایع یاد شده نام برد که سبب شده است از یک سو شاهد نارسایی در شناسایی بازارهای بیمه ای در این صنایع باشیم و از سوی دیگر، نتوانیم محصولات متنوع بیمه ای و به ویژه محصولات جدید منطبق با نیازهای روز افزون این صنایع را که ناشی از رشد دانش فنی است تولید نماییم.

دوم آنکه، تنگناهای ارزیابی ریسک های مرتبط با نفت و انرژی در حوزه های مختلف از جمله اکتشاف، تولید، توسعه، میادین نفت و گاز، خطوط انتقال، پالایشگاه ها، ذخیره سازی ها، شبکه پخش فرآورده ها و عملیات مختلف در صنایع پیچیده پتروشیمی را می توان کمبود نیروهای متخصص در صنعت بیمه کشور دانست.

در راستای مدیریت ریسک در صنایع نفت ، گاز و پتروشیمی ابتداء ریسک های موجود شناسایی شده و پس از طبقه بندی آنها به کمی سازی و ارزیابی خسارت های ناشی از وقوع حوادث و سپس کنترل ریسک ها مبتنی بر صرفه های اقتصادی پرداخته شود.

سوم، ماهیت ساختارهای مالی و فنی در شرکت های بیمه که با ساختارهای پویا و مدرن صنایع نفت، گاز و پتروشیمی سازگاری زیادی ندارد از دیگر مواردی است که باید مورد توجه مدیران ارشد صنعت بیمه در کشور قرار گیرد.

چهارم، از یک سو برآورد دقیقی از میزان نیاز کشور به بیمه اتکایی خارجی با توجه به اهمیت اتکایی خارجی صورت نگرفته و از سوی دیگر، ظرفیت های داخلی نیز به دقت برآورد نشده است.

پنجم، تعامل علمی بین شرکت های بیمه با پژوهشگاه ها و مراکز تحقیقاتی در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی در برآورد دقیق تر از ریسک های موجود در این صنایع از مسائل ضروری می باشد که متأسفانه به قدر کافی مورد توجه واقع نشده و لذا شاهد افزایش وابستگی شرکت های بیمه به متخصصان و منابع اطلاعاتی خارج از کشور هستیم.

علاوه بر موارد فوق، ضعف توان مالی شرکت های بیمه داخلی را باید متذکر شد که آماده سازی بیشتر آنها برای افزایش ظرفیت پذیرش بیمه ها انرژی را ضروری می سازد.

چالش ها و فرصت های موجود در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی در بهره گیری کافی از پوشش های بیمه ای داخلی

اکنون به چالش ها و فرصت هایی می پردازیم که در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی برای توسعه کاربرد پوشش ه ای بیمه ای وجود دارد و علی القاعده باید مورد توجه مدیران ارشد این صنایع قرار گیرد. نخست آنکه ضروری است مدیران ارشد در حوزه های فنی و مهندسی صنایع نفت، گاز و پتروشیمی با دانش و تخصص موجود در شرکت های بیمه داخلی بیشتر آشنا شوند و به ارتقاء این تخصص ها توجه بیشتری مبذول دارند.

دوم آنکه ارائه واحدهای آموزشی در موضوعات بیمه ای در دانشکده های فنی – مهندسی مرتبط با صنایع نفت و انرژی و ترویج مطالعات و پژوهش های مرتبط با موانع و راهکارهای ارائه محصولات جدید بیمه ای در صنایع می تواند ساز و کار مناسبی در راستای آشنایی مهندسان فنی با مسائل بیمه ای این صنعت باشد. در این خصوص می توان به اهمیت تهیه گزارش های فنی برای شناسایی و ارزیابی ریسک در عملیات مختلف در حوزه ای اکتشاف، بهره برداری، خطوط لوله، پالایشگاه ها و بخش های مختلف پتروشیمی و سایر زمینه های مرتبط به ویژه مخازن نگهداری مایعات گازی و سایر فرآورده های اشتعال زا اشاره کرد.

نکته سومی که می توان عنوان کرد ضرورت برنامه ریزی و اجرای دوره های تحصیلات تکمیلی به منظور پرورش متخصصان میان رشته ای در حوزه های اقتصاد، بیمه، مهندسی نفت و انرژی و حقوق بیمه و انرژی در دانشگاه صنعت نفت است که از جمله اقدامات اساسی است که باید برای تأمین نیروهای متخصص صورت پذیرد.

چهارم، تأسیس دفتر تخصصی مدیریت ریسک در زنجیره عملیات نفت، گاز و پتروشیمی در ساختار سازمانی وزارت نفت به منظور توسعه و یکپارچه سازی طراحی و تدوین و اجرای برنامه های بیمه ای در تمامی عملیات مرتبط با وظایف این وزارتخانه و شرکت های تابعه، از اقدامات دیگری است که باید هرچه زودتر انجام شود.

حاصل آنکه ضرورت همکاری های بسیار نزدیک صنعت بیمه و صنایع نفت، گاز و پتروشیمی در ارتقاء ظرفیت های بالقوه و استفاده بهینه از همه امکانات داخلی صنعت بیمه از یک سو و بهره گیری از ظرفیت های موجود کارشناسی اعم از دانشگاهی و مراکز پژوهشی برای تقویت دانش ارزیابی ریسک ه ای مرتبط با صنایع نفت و انرژی از اقدامات بسیار اساسی است که باید صورت پذیرد. این امر با توجه به اجرایی شدن طراح بزرگ تحول در صنعت بیمه کشور از یک سو و محدود شدن دسترسی به بیمه گران معتبر اتکایی خارجی از سوی دیگر حائز اهمیت فراوان است.

با وجود بحران های اقتصادی در حال حاضر و همچنین ایجاد منابع جدید انرژی به عنوان فاکتورهای رقابتی با نفت احتمالاً می توان کاهش قیمت نفت در کوتاه مدت یا دوره ای متوسط را انتظار داشت.

با توجه به تجربیات تاریخی، تجربه پوشش های توقف در کار، بیمه گران را در این فکر فرود برده که خلع آشکاری در مورد ریسک های پالایشگاهی و پتروشیمی وجود دارد. اگرچه در حرفه های صنعتی دیگری نیز وجود دارد.

شرکت های ملی نفت که در این زمینه با تجربیات بسیاری مواجه اند و این موضوع برای آنها یک موضوع شایع است، تمایلی به خرید پوشش توقف در کار ندارند؛ زیرا منافع بسیاری در این زمینه برای متنوع سازی ریسک درآمد وجود دارد، در حالی که می توان انتقال نفت خام را به زمان های بعدی موکول نمود.

در حالی که شرکت های نفتی بیشتر سرمایه گذاری خو را به اکتشاف نفتی تخصیص می دهند، سرمایه گذاری در مورد پالایشی و پتروشیمی از محل وام و مؤسسات وام دهنده ای تأمین می شود که برای تضمین وام خویش پوشش های توقف در کار را الزامی می دانند.

به خاطر ارتباط نزدیک صنایع و تولیدات نفتی با قیمت نفت خام، تعلیل قیمت نفت خام باعث شد که رشد بیمه های توقف در کار به بالاترین حد خود برسد.

تمام اینها باعث به وجود آمدن فشارهایی مضاعف در زمینه ظرفیت ها، آسیب پذیری ها و سودآوری برای بیمه می شود.

 

کمبود سرمایه

بیمه انرژی، تجاری بسیار فرار با خسارت های بسیار شدید است. در همین زمان با توجه به وضعیت کنونی اقتصاد جهانی، بیمه گرهای اتکایی معاهده ای به سختی می توانند در هنگام بروز حوادث بسیار بزرگ ظرفیت خود را دوباره احیا کنند.

با از رده خارج شدن صندوق های احتیاطی که از شرکت های برمودان پشتیبانی می کردند هم اکنون سرمایه لازم برای بیمه گرهای قراردادی، بسیار کمیاب شده است. علاوه بر این با دو طوفانی که در خلیج مکزیکح و در یک سال رخ دادند، ظرفیت پوشش بلایای طبیعی با کمبود مواجه شده است. در تعیین منطقه براساس نرخ بندی ارائه شده توسعه نقشه خطرات طبیعی مونیخ ری اسم نقشه نرخ بندی در مواجهه با ریسک های زمین لرزه ای از سطح صفر به سطح ۲ رسیده است. بسیاری از بیمه گرها و بیمه ه ای اتکایی ترجیح می دهند که سرمایه خود را حفظ کنند و بیمه گرهای وارد شده در کار برای هزینه های بیمه اتکایی، بسیاری از سرمایه های خود را از دست می دهند. بر اثر این کمبود در سرمایه، نرخ گذاری در اوایل سال دیگر کاهش پیدا نمی کند و از آنجایی که فعالیت در بازار سخت تر می شود، رتبه بندی ها بالا نمی رود.

با توجه به کاهش قیمت نفت، دارایی های پالایشگاهی و پتروشیمی به شدت دچار افت قیمت شده و سود خود را از دست می دهند. مبالغ بیمه شده برای پوشش زیان فیزیکی و تجاری کاهش پیدا می کنند و همین امر منجر به کاهش حق بیمه می شود؛ برعکس نرخ ها افزایش پیدا می کنند و احتمال دارد که در سال جدید نیز به افزایش خود ادامه دهند؛ بنابراین کلاه خود را بچسبید و منتظر یک سواری بسیار سخت باشید.

مدیریت ریسک و مدل سازی سرمایه

ریسک خواهی و تحمل ریسک اساس معیارهای ریسک اند؛ از طریق آنها معلوم امی شود که انتظارات ریسک برآورده شده است یا نه. جدول امتیازدهی بازخورد منظمی را برای ارزیابی پذیرش ریسک، اثر بخشی کاهش ریسک و کارایی انتقال ریسک فراهم می کند.

استفاده از تحلیل سناریوی «چه می شود» کمک می کند تا معنای محتمل تغییرات شرایط بازار و عملکرد شرکت پیش بینی شود. تنزل رتبه، تغییر نرخ سود یا حادثه ای با خسارت زیاد می تواند قوانین پیشرفت را تغییر دهد.

از آنجایی که روندها با سرعت به سوی استفاده از مدل سازی سرمایه داخلی پیش می روند، وظیفه شرکت هاست که نمودار ریسکشان را ارزیابی و نیازهای سرمایه شان را (افزون بر امتیازات BCAR خود) محاسبه کنند و به ناظران و مؤسسات رده بندی ثابت کنند که سیستم مدیریت ریسک قوی و سیستم های اندازه گیری ریسک دقیق تری دارند.

به عبارت دیگر، تمامی شرکت ها باید در مسیر بهبود مداوم از نظر کیفیت و پیچیدگی ظرفیت مدل سازی سرمایه قرار بگیرند. در کوتاه مدت، شرکت ها ممکن است از طریق تست حساسیت، برخی از سناریوهای کلیدی ریسک را به دست آورند. در نهایت، این بازار رقابتی است که با تحلیل تصادفی، استفاده از مدل های سرمایه اقتصادی را تحمیل می کند و ریسک ها را از نظر توزیع احتمالی خسارت ارزیابی می کند.

در حال حاضر مدیران ریسک شاغل در صنعت جهانی نفت برای کاهش کامل هزینه ها همان گونه که در بخش انرژی برای بقاء در یک محیط عملیاتی بسیار سخت و نامناسب تلاش می کند، تحت فشار فوق العاده وسیعی می باشند.

کاهش هولناک قیمت های نفت (حداقل برای صنعت نفت) و افزایش هزینه های اکتشاف حاکی از این واقعیت اند که مدیران ریسک این حوزه مجبورند به دنبال پس اندازها باشند در هر جا که بتوانند آن ها را بیابند. این عجیب نخواهد بود که بگوییم فشار مذکور بر بیمه گران بخش انرژی نیز وارد می شود.

متأسفانه این فشار زمانی بر بیمه گرها وارد می آید که نرخ ریسک های مناطق ساحلی و فلات قاره از لحاظ تاریخی در پایین ترین سطح و ظرفیت در بالاترین سطح خود قرار دارد.

شوک های ناشی از فجایعی نظیر Exxonvoldez, piper Alpha و سایر خسارات چشمگیر اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ قیمت ها را در بازار افزایش داد ولی این قضیه به زباله دان تاریخ سپرده شده است. روزهایی که در آن یک دسته مشخص از بیمه گرها برگ ه ای برنده را در دست داشتند و عبارت هایی را دیکته کردند، گذشته است. به منظور بدتر کردن اوضاع برای بیمه گران آخرین بازار با قیمت های بالا بسیاری از شرکت های عمده نفت را تشویق به جستجوی جایگزین های دیگری برای بیمه تجاری نمود. خود بیمه گری بسیار عمومی شد، شرکت های وابسته بیمه ای شکل یافته و یا بزرگ شدند و خریداران به صورت جدی به دنبال گونه جدید روش های انتقال ریسک (ART) بودند.

هم زمان با افزایش شدید ظرفیت و کاهش قیمت ها که به دنبال یک دوره بدون خسارت به وجود آمد، خریداران به سوی بازار تجارت روی آوردند. اما احتمالا حق بیمه ها برای همیشه از دست رفته بودند حتی اکنون نیز مدیران ریسک مشغول جستجو در روش های جایگزین انتقال ریسک (ART) می باشند، مگر این که بیمه گر ها عقل معاش خود را با تعیین نرخ های مناسب دوباره به دست آوردند.

حوزه های عملکرد بیمه های انرژی

برای بررسی دقیق حوزه های عملکرد بیمه های انرژی، ابتدا باید گلوگاه های خطر موجود در عرضۀ نفت و تولید فراورده های آن را که به مصارف صادرات داخلی می رسند، شناسایی کرد. در مرحلۀ بعد، باید مواردی که بیمۀ انرژی می تواند ریسک های موجود را پوشش دهد، بررسی شوند. با بررسی چگونگی عرضۀ نفت از ابتدایی ترین مرحله تا مرحلۀ نهایی که صادرات باشد، گلوگاه های خطر آفرین آن به شرح زیر شناسایی می شوند:

۱- مرحله تحقیق و اکتشاف: از آن جا که نفت منبعی زیر زمینی است اکتشاف آن بسیار دشوار و پرهزینه است. معمولاً اکتشاف به دو روش ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی تقسیم می شود. نخستین شیوه با استفاده از لرزه نگار و از بازتاب پالس های الکتریکی یا پیمایش لرزه و دومین شیوه با استفاده از دستگاه راک اول (roc- eval) صورت می پذیرد و با شناخت لایه های موجود نفت، از فرآیندهای تجمع مواد آلی، تخمین حجم منبع و نظایر آن با استفاده از روش های خاص، اقتصادی بودن یا به صرفه نبودن استخراج تخمین زده می شود. با شیوۀ ژئوفیزیک تنها ۶۰ درصد و با شیوۀ ژئوشیمی تنها ۷۰ درصد امکان برآورد صحیح وجود دارد. بنابراین نمی توان از انواع بیمه های انرژی (عمر، حادثه، آتش سوزی، مسؤولیت و مهندسی) چشم پوشید. البته در صنعت انرژی با توجه به درصد بالای احتمال وقوع خطر، حق بیمه ها بسیار هنگفت است.

۲- مرحلۀ حفاری تا بهره برداری: مرحلۀ حفاری پس از اکتشاف صورت می پذیرد. در این مرحله از وسایل حفاری که بسیار استهلاک پذیر و گران قیمت هستند، استفاده می شود (مانند مترهای مخصوص، میله هایی از آلیاژهای بسیار کمیاب، گل حفاری و …). به هنگام حفر سوراخ هایی تا چندین کیلومتری زمین، کنترل فشار مخزن، نصب، شیرهای سرچاهی و آماده کردن چاه برای بهره برداری نیز، ضرورت استفاده از بیمه های آتش سوزی، حفاری، خطر نصب و مقاطعه کاری (مهندسی) به شدت احساس می شود.

۳- مرحلۀ تولید و بهره برداری: بهره برداری از زمانی آغاز می شود که سیال نفتی از تمام جهات مخزن به طرف چاه حفر شده جریان پیدا کند. برای تحقق امر تولید، ارزیابی های اقتصادی بهره برداری از چاه، محاسبات دقیق ثابت بودن فشار مخزن و … اهمیت بسیاری دارد. از آن جا که احتمال خطا در محاسبۀ دقق میزان انبساط سیال، برآورد جابه چایی سیال، تخلیه و ریزش ثقلی، قوانین میزان مویینگی و جز آن وجود دارد و ممکن است خطرهایی در پی داشته باشد، بنابراین انواع بیمه ها به ویژه بیمه های مسؤولیت و مهندسی در این مرحله بسیار کاربرد دارند.

۴- مرحلۀ حمل و نقل: در این مرحله به علت انتقال قسمت عمدۀ نفت از طریق لوله، بیشتر پوشش های بیمه ای مسؤولیت و مهندسی مطرح می شوند. با این همه، در مواردی نیز که نفت در انبار ذخیره می شود، از بیمه های آتش سوزی و باربری هم نباید غافل ماند.

۵- مرحلۀ تصفیه و پالایش: پس از حمل نفت خام به پالایشگاه، در برج های تقطیر عملیات تفکیک و طبقه بندی فرآورده های نفتی صورت می پذیرد. کم و زیاد شدن درجۀ حرارت یا استفاده از ناصحیح از تشتک ها و یا سینی های مُشبک برج تقطیر، ری بویلر، مبدل جعبه ای و کاتالیزورها (بر اثر توجه کمتر به اعداد اکتان و ویسکوزیته)، ممکن است سبب هزینه های هنگفت و نامرغوبی کالاهای تولیدی شود که راهی جز معدوم شدن ندارند. پس در پالایشگاه نیز بیمه های آتش سوزی، باربری، مسؤولیت و مهندسی در بالاترین اولویت قرار دارند، ضمن این که بیمه های عمر و حوادث نیز هم چنان اهمیت دارند.

خلاصه این که در صنعت انرژی، از ابتدای اکتشاف تا مرحلۀ صادرات و ارسال نفت خام و فرآورده های آن به مقصد، وجود چتر حمایتی بیمه نه تنها ضروری بلکه واجب است. انواع بیمه هایی که در این صنعت کاربرد دارند عبارتند از: بیمه های مسؤولیت، عمر، حادثه، باربری، آتش سوزی، تمام خطر مقاطعه کاری، بیمۀ نصب، بیمۀ تأمین کنندۀ اعتبار اجرای پروژه، بیمۀ خریدار ماشین آلات، بیمۀ مجری عملیات نصب و بیمۀ آلودگی محیط زیست (هزینه های جمع آوری ضایعات) در قالب بیمه های مهندسی. در حال حاضر این نوع بیمه ها در کشور ما وجود دارد ولی نه شرکت های بیمۀ داخلی و نه شرکت های نفتی به دلایل مختلف به این بیمه ها چندان روی خوش نشان نمی دهند. شاید دلیل اصلی آن پوشش مناسب، پرداخت خسارت به موقع و مقبولیت بیمه های معتبر بین المللی باشد که برخی از آن ها اصولاً به طور تخصصی در بخش انرژی فعالیت می کنند.

چشم انداز آینده اقتصاد جهان، نشانگر افزایش قابل توجه تقاضای انرژی می باشد. ایران نیز به عنوان دومین تولید کننده نفت در مجموعه کشورهای اوپک بالطبع نقش مهمی در تأمین تقاضای جهانی نفت در سال های آتی بر عهده دارد که این امر سرمایه گذاری های کلانی را در این حوزه می طلبد.

از سوی دیگر علی رغم رشد صادرات محصولات غیر نفتی در دهه گذشته، نفت هنوز عمده ترین منبع درآمد ارزی کشور می باشد و حدود ۸۰ درصد از درآمدهای ارزی ایران و ۵۴ درصد از درآمدهای بودجه عمومی کشور طی ۲۰ سال گذشته از طریق درآمدهای حاصل از صادرات نفت تأمین شده است که همین امر، موضوع نفت را به یک موضوع اساسی و حیاتی برای کشور عزیزمان بدل نموده است.

با توجه به افزایش تقاضای جهانی نفت و گاز از یک سو و اهمیت نفت در اقتصاد ایران از سوی دیگر، لازم است در تنظیم سیاست های داخلی، اولویتی ویژه به توسعه سرمایه گذاری در بخش نفت و انرژی داده شود.

علل عدم رشد متناسب دو صنعت و ضرورت توسعه تعاملات

شاید بتوان یکی از مهمترین علل بروز این مساله را از یک سو توان فنی و ظرفیت های پذیرش غیر متناسب صنعت بیمه در حوزه نفت و انرژی و از سوی دیگر عدم اشراف کامل تصمیم گیرندگان فعال در حوزه نفت و انرژی به دانش و تخصص شرکت های بیمه داخلی دانست. از سوی دیگر محدودیت های حاکم بر فضای کسب و کار کشور در سطح جهانی، از جمله معضلات پیش روی صنایع نفت و انرژی کشور می باشد.

تحولات عظیم در سرمایه گذاری های بخش انرژی و افق محدودیت های موجود، حضور فعال تر صنعت بیمه داخلی و گسترش فعالیت آن در حوزه نفت و انرژی را می طلبد که طبیعتاً این امر نیازمند ارتقای سطح همکاری هر دو صنعت می باشد.

با توجه به شرایط اقتصادی – سیاسی حاکم بر بازار ایران تعامل بیشتر این دو بخش، تنها یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی انکار ناپذیر است که بر عهده مدیران و تصمیم گیرندگان دو صنعت می باشد. بنابراین ایجاد بستی مناسب در راستای تقویت هم افزایی همکاری های مشترک، باید محور همه فعالیت ها و اصل و بنیان همکاری فی ما بین دو صنعت قرار گیرد.

تحقق چنین بستری، مستلزم همدلی و همیاری مدیران دو بخش بوده و با شناختی که از توانمندی ها و درایت مدیران هر دو صنعت داریم به طور قطع این هدف دست یافتنی خواهد بود، واقعیت این است که ظرفیت های بالقوه زیادی برای ایجاد و گسترش فضای همکاری دو صنعت وجود دارد. ظرفیتی که منجر به بهره وری و استفاده بهینه از همه امکانات و پتانسیل های داخلی خواهد شد. برای استفاده مطلوب از این توان بالقوه، لازم است که دو صنعت با یکدیگر تعامل مناسبی را رقم زده و به شیوه یک بازی برد- برد، برای یکدیگر ظرفیت سازی نمایند.

ارتقای سطح مراودات دو صنعت، هم افزایش بهره وری صنعت بیمه کشور را به دنبال خواهد داشت و هم زمینه مناسبی را جهت بهره گیری از پتانسیل های داخلی برای صنعت نفت و انرژی را فراهم خواهد نمود که دستیابی به این مهم، قطعاً تقویت منافع ملی را در پی خواهد داشت.

اما برای رسیدن به این مهم و تضمین موفقیت در ارتقای سطح همکاری های فی ما بین، تدوین نقشه راه گسترش و توسعه روابط بین دو صنعت، گامی ضروری محسوب می گردد. مساله ای که می بایست از منظرهای مختلف مورد توجه قرار گرفته و مدیران و کارشناسان بخش های مختلف هر دو صنعت، علی الخصوص شرکت های بیمه ای که در حوزه نفت و گاز پیشگام هستند، موظفند به این مهم به عنوان یک مأموریت جدید توجه نمایند. بالطبع سهم و نقش نخبگان نفتی نیز در این میان قابل توجه و دارای اهمیت ویژه می باشد؛ به طوری که با توجه و اعتماد به طرفیت های داخلی شرکت های بیمه، آنها را در برداشتن نخستین گام ها و ورود به عرصه رقابتی بیمه در این حوزه یاری رسانند.

راهکارهای توسعه تعاملات فی ما بین و افزایش ظرفیت و کارایی بازار بیمه های انرژی در کشور

۱- تقویت توان تخصصی صنعت بیمه در حوزه بیمه های انرژی.

۲- توجه نهادهای مسئول به انجام برنامه ریزی هدفمند جهت حذف موانع قانونی و ایجاد بسترهای مناسب جهت افزایش ظرفیت داخلی در پذیرش بیمه های انرژی جهت بهره برداری از پتانسیل های این حوزه.

۳- افزایش سرمایه گذاری و جذب منابع بیشتر برای تقویت توان مالی شرکت های بیمه داخلی در افزایش ظرفیت داخلی پذیرش بیمه های انرژی.

۴- انتقال دانش فنی ارزیابی ریسک، تفکیک ریسک و تهیه گزارش های فنی شناسایی، ارزیابی و تعیین نرخ و حق بیمه طرح های این صنعت از حوزه بیمه به حوزه نفت و ارتقای سطح آن .

۵- تشکیل یک شرکت بیمه اتکایی ملی جهت فعالیت در حوزه بیمه ای انرژی.

اما از آنجایی که تجربه نشان می دهد بهترین ایده ها و تفکرات تا هنگامی که سازمان و سازکارهای مشخص و مدون اجرایی تعریف شده نداشته باشند، به عمل نمی رسند. در این محال سعی می شود ضمن تأکید بر عملیاتی نمودن نقطه نظرات ارائه شده پیشین، پیشنهاداتی جهت طراحی سازمان و ساز و کارهای لازم جهت ساماندهی ارتباطات متقابل دو صنعت و گسترش تعاملات دو جانبه ارائه گردد.

سار و کارهای لازم جهت ساماندهی ارتباطات متقابل دو صنعت و گسترش تعاملات دو جانبه

۱- ایجاد پارادایم علمی بیمه – نفت و انرژی از طریق:

۱-۱- طراحی یک گرایش یا واحد درسی جهت تدریس تخصصی بیمه در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی در دانشگاه ها.

۲-۱- تربیت کارشناسان متخصص میان رشته ای در دو حوزه بیمه- نفت و انرژی.

۳-۱- حمایت علمی سازماندهی شده هر دو صنعت از پروژه های تحقیقاتی، تألیف کتاب و مقاله در حوزه های مورد نیاز.

۲- تجمع کلیه فعالیت های مرتبط با تعیین و تبیین استراتژی ها، سیاست ها و برنامه های عملیاتی بیمه ای وزارت نفت و کلیه شرکت های تابعه و نظارت بر انجام صحیح و یکپارچه فعالیت های بیمه ای مورد نیاز این سازمان ها در قالب یک واحد سازمانی تخصصی بیمه – انرژی در ساختار سازمانی وزارت نفت یا شرکت های تابعه.

۳- تشکیل کار گروه های مشترک بیمه و نفت با هدف تنظیم روابط متقابل دو صنعت در زمینه هایی نظیر اصلاح قوانین، مقررات و آیین نامه های مقتضی تعاملات فی ما بین.

۴- طراحی همایش ها و نشست های تخصصی به صورت منظم و از پیش تعیین شده جهت افزایش سطح شناخت دو صنعت نسبت به نیازها و ظرفیت های یکدیگر.

۵- طراحی ساز و کارهای مناسب در صنعت نفت در راستای نظام مند نمودن فرآیند بهره گیری از توان شرکت های بیمه داخلی در صدور بیمه نامه های بزرگ پروژه های نفت و انرژی.

۶- طراحی ساز و کارهای مناسب جهت سطح بندی پروژه های نفتی از حیث پیچیدگی های فنی، میزان ریسک و گستردگی به منظور اعطای آنها به شرکت های بیمه داخلی براساس توان فنی و ظرفیت پذیرش شرکت ها با هدف بهره گیری از ظرفیت های داخلی.

۷- ارائه خدمات مشاوره مدیریت ریسک در صنعت بیمه کشور بسان یک خدمت در کنار فروش بیمه نامه به صنایع نفت و انرژی در راستای افزایش کیفیت بیمه نامه های صادره صنعت نفت کشور از طریق بهره گیری از توان تخصصی مشاوران بیمه ای صنعت بیمه کشور در حوزه برون سپاری بیمه نامه های پروژه های بزرگ نفت و انرژی کشور.

در نهایت، معتقدم در صورتی که مسوولان مربوطه در دو صنعت اهتمام خود را در ارتقای جایگاه صنعت بیمه در صنعت نفت و انرژی کشور به کار گیرند، در کوتاه مدت شاهد ارتقای نقش این بخش در این حوزه و ایاد زمینه لازم در صیانت از سرمایه های ملی خواهیم بود.

از طرفی با توجه به ورود شرکت های بیمه خصوصی، افزایش اقبال عمومی در به کارگیری خدمات داخلی و افزایش دانش فنی متخصصین داخلی این حوزه در سال های اخیر، می توان اظهار امیدواری نمود که نقش صنعت بیمه داخلی علی الخصوص بخش خصوصی، در حوزه های نفت و انرژی پررنگ تر گردد.



دیدگاه ها


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *