گزارش خرابی لینک
اطلاعات را وارد کنید .
گزارش انتشار نسخه جدید
اطلاعات را وارد کنید .
no-img
سفارش تایپ ،ترجمه، مقاله، تحقیق ، پایان نامه

آیین عزاداری مردم زاهدان - سفارش تایپ ،ترجمه، مقاله، تحقیق ، پایان نامه


سفارش تایپ ،ترجمه، مقاله، تحقیق ، پایان نامه
adsads

ادامه مطلب

آیین عزاداری مردم زاهدان
آبان 6, 1394
576 بازدید
گزارش نسخه جدید

آیین عزاداری مردم زاهدان


آیین عزاداری مردم زاهدان

با نزدیک شدن به شبها و روزهای تاسوعا و عاشورا بر شور و هیجان هیاتها و دسته های سینه زنی و زنجیرزنی افزوده می شود.

آیینهای سوگواری در سیستان و بلوچستان که از روز نخست محرم آغاز شده تا پایان روز عاشورا با مراسم ویژه شام غریبان ادامه دارد.

در مناطق مختلف سیستان و بلوچستان بویژه شهرهای زاهدان، زابل، زهک و میانکنگی که بیشترین ساکنان آن را شیعیان تشکیل می‌دهند، تکیه ها و حسینه های متعددی در محله های مختلف پذیرای عزاداران حسینی است.

در شهرهای جنوبی استان نیز علاوه بر شیعیان، بسیاری از برادران و خواهران اهل تسنن نیز با حفظ حرمت ماه محرم و ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان حسین بن علی (ع) در آیینهای ویژه شرکت می کنند.

در دل بلوچستان منطقه شیعه نشین دلگان مردم با لباسهای بلوچی سفید طبق آداب و رسوم خودشان به عزاداری می پردازند که جلوه ای خاص دارد.

مردم سیستان و بلوچستان همانند دیگر نقاط ایران اسلامی هر یک از روزهای دهه نخست ماه محرم را به نام و یاد اهل بیت و یاران امام حسین (ع) گرامی می دارند.

از روز چهارم محرم که به عزاداری حر نام گذاری شده مردم همراه با برگزاری مجالس عزا، نذورات خود را نیز در قالب غذاهای گرم تهیه و بین عزداران توزیع می کنند.

روز پنجم به نام فرزندان حضرت زینب (س )، روزهای ششم تا هشتم به یاد حضرت قاسم و حضرت علی اکبر(ع)، نهم به نام حضرت ابوالفضل و دهم به نام و یاد سرورسالار شهیدان حضرت ابا عبدالله الحسین عزاداری می شود.

برخی از مردم استان از روز اول ماه محرم از عزاداران با شربت پذیرایی می کنند و در روز هفتم به یاد حضرت علی اصغر(ع) توزیع شیر میان مردم به خصوص کودکان بی سرپرست بسیار رایج است.

در روزهای تاسوعا و عاشورا علاوه بر تهیه غذای گرم در حسینیه ها و تکایا برخی از عزاداران نیز با غذاهای نذری از مردم پذیرایی می کنند.

تهیه و پخت غذاهایی چون قیمه پلو، حلیم، آش و برنج و مرغ برای عزاداران در این استان بیشتر گسترش دارد.

ازشبهای چهارم به بعد هیات های سینه زنی و زنجیرزنی به صورت دسته های منظم به خیابان ها آمده و برای عرض تسلیت به سایر هیاتها می روند.

عزاداری روز تاسوعا و عاشورا که از بامداد آغاز می شود و تا عصر همان روزادامه دارد هیاتها با حرکت از مقابل حسینیه ها و تکایا با نوحه خوانی و سینه زنی به سمت گلزار شهدا رفته و در این محل به عزادارای می پردازند.

خیل عظیم جمعیت که یک پارچه سیاه پوش هستند شور خاصی به آیین عزاداری می دهد بیشتر خیابانهای منتهی به گلزار شهدا و شهدا ی گمنام مملو از عزادارانی است که در دسته های متعدد حرکت می کنند.

در بیشتر حسینیه های این استان مردان و پسران جوان و نوجوان در دسته های سینه زنی و زنجیرزنی و بانوان در پشت هیاتها حرکت می کنند.

راه رفتن با پای برهنه، گل مالیدن بر سر و پاشیدن کاه بر سر عزاداران از دیگرآداب و رسوم مردم عزدار این استان است.

نماز ظهر تاسوعا و عاشورا نیز با شور خاصی و با شرکت عزاداران در حسینیه ها، مساجد، تکایا و خیابانها اقامه می شود.

برگزاری آیین شام غریبان نیز در حسینیه ها و معمولا در کنار مزار شهدا و شهدای گمنام با روشن کردن شمع و نوحه خوانی و سینه زنی همراه است.

آیینهای محرم به گواه تاریخ از گذشته های دور تاکنون میان مسلمانان به ویژه شیعیان با شکوه و جلوه خاصی برگزار شده است.

گرچه اصل و اساس برپایی آیینهای محرم، عزاداری برای سرور و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، اهل بیت و یاران با وفایش و زنده نگه داشتن ارزشهای والای قیام عاشور ا است اما با توجه به تغییر شرایط جامعه در طول قرنها و سالها تغییرات و تفاوتهایی در نحوه انجام مراسم ویژه ماه محرم در برخی نقاط ایجاد شده است.

برخی آیینهای سنتی ماه محرم در سایه این تغییر و تحولات دگرگون شده، برخی از گردونه مراسم ماه محرم به کلی خارج و منسوخ و برخی نوآوریها نیز به ویژه طی سالهای اخیر در آیی های ماه محرم به وجود آمده است.

با این حال بهره گیری از سنتهای محلی و بومی ویژه محرم در سیستان و بلوچستان هنوز در بیشتر نقاط این استان پا برجا است و مردم نیز عزاداری به سبک و سیاق پدرانشان را مطالبه می کنند.

تاریخ به خوبی گواه ارادت ویژه مردمان خطه سیستان و بلوچستان به اهل بیت (ع) را می دهد که در هر شرایطی برای حفظ آرمانها و توسعه تفکر اهل بیت عصمت و طهارت(ع) تلاش کرده اند.

نوحه خوانی، سینه زنی، زنجیرزنی، شبیه خوانی یا تعزیه خوانی و خواندن زیارت عاشورا از جمله آیینهای معمول مردم این خطه از میهن اسلامی در ایام محرم به شمار م یرود.

پخت حلیم و شله زرد، امتناع مردم سیستان از پخت غذا در سه روز قبل از واقعه عاشورا، پشت بام رفتن ریش سفیدان و تلاوت قرآن و ذکر دعا برای اعلام رسیدن ماه محرم و برگزاری مجالس روضه و عزاداری در منازل از جمله آداب خاص مردم در ماه محرم و ۱۸ روز پس از آن است.

در سرمای زمستان اشکهای گرم نوازشگر گونه های ارادتمندان به خاندان نبوت می شود و نفسها با نوای “حسین، حسین” در سین هها همراه است.

با نزدیک شدن به شبها و روزهای تاسوعا و عاشورا بر شور و هیجان هیاتها و دسته های سینه زنی و زنجیرزنی افزوده می شود.

در مناطق مختلف سیستان و بلوچستان به ویژه شهرهای زاهدان، زابل، زهک و هیرمند که بیشترین ساکنان آن را شیعیان تشکیل می دهند، تکیه ها و حسینه های متعددی در محله های مختلف پذیرای عزاداران حسینی است.

محقق و پژوهشگر مردم سیستان در این باره به ایرن ا گف: تعزیه درسیستان به صورت روز شمار اجرا می شود. به این صورت که شبیه خوانان هر روز ماه محرم را به یکی از یاران امام حسین (ع) مثلا حضرت علی اکبر(ع) یا حضرت ابوالقضل (ع) اختصاص می دهند.

محمد جهانتاب بیان کرد : با آغاز نخستین روز از ماه محرم امامان جمعه، پیش نمازان مساجد با سخنرانی در مساجد و محافل مذهبی، مردم را از اهمیت این ماه آگاه می سازند و با روایت احادیث مختلف سعی دارند مظلومیت امام حسین(ع) و نقش وی در اسلام و همچنین عظمت این ماه را به نمازگزاران منتقل کنند.

وی افزود : در ماه محرم زنان دست از انجام کارهایی مثل حصیربافی و صنایع دستی برمی دارند و بیشتر سعی دارند خود را با ذکر و تسبیح و نماز و روزه مانوس کنند.

او ادامه داد : پخت انواع غذاهای محلی از قبیل حلوا، خورشت و برنج و همچنین پخش شیر و خرما میان خانواد ههای کم درآمد از دیگر آیینهای روزهای تاسوعا و عاشورا در سیستان به شمار می رود.

وی افزود : همچنین مردم این خطه بر آن باورند تا در روز تاسوعا و عاشورا روزه بگیرند تا با تح مل تشنگی ریاضت تحمل مصیبتها برای آنان سختتر شود.

او ادامه داد : از جمله آداب و رسوم مردم زابل در ماه محرم پرهیز از برگزاری آیین ازدواج، جشن تولد و خرید لباس نو است.

وی اظهار داشت : همچنین در بیشتر نقاط سیستان زنان در ماه محرم از اصلاح سر و صورت خود پرهیز می کنند و تا پایان ماه صفر نیز لباس سیاه بر تن دارند.

 

محقق و پژوهشگر فرهنگ سیستان بیان کرد: زنان علاوه بر شرکت در مجالس عمومی حسینه ها، مجالس ویژه ای در منازل خود برگزار و مبلغه هایی که به “روضه خوان ” معروفند برای شرکت کنندگان در مراسم سخنرانی و مرثیه سرایی می کنند.

وی گفت : در دارالولایه سیستان هر محله دسته عزاداری مخصوص به خود را دارد که غالبا به نام همان محله نامگذاری می شود.

این محقق می افزاید: در این ایام عزاداران به یاد امام حسین(ع) بر سر و روی خود گل می مالند.

جهانتاب درباره نحوه قرار گرفتن افراد در دسته های عزاداری گفت : در جلوی هر یک از دسته ها پرچمها

و علامتهای سیاه و سبز و پارچه نوشته ها در صف نخست، بزرگان محل و مردان و پسران و کودکان سینه زن و پس از آن زنجیرزنان حرکت می کنند.

وی اظهار داشت : در سیستان مکان زیارتی برای خانمها به نام “بی بی دوست ” وجود دارد که برخی بانوان سیستانی در روز تاسوعا و ظهر عاشورا نذورات خود را در این مکان ادا می کنند.

او گفت : از آیینهای خاص و ویژه محرم در این منطقه که از شبهای نخست ماه آغاز می شود، تعزیه خوانی است که ریشه در تمدن این خطه دارد.

وی افزود : در تعزیه خوانی یک نفر از گروه تعزیه خوانی با صدای طبل، شروع شدن تعزیه را به اطلاع مردم می رساند، بعد از این که مردم جمع شدند در صحنی که به این منظور تهیه شده است تعزیه خوانها مرثیه های خود را اجرا می کنند.

این محقق بیان کرد : در سیستان غالب ا لوازم و تجهیزات مورد نیاز تعزیه خوانی از نذورات مردم تهیه می شود.

وی درباره یکی دیگر از برنامه های خاص سیستان گفت : مردم زابل ظهر روز تاسوعا و عاشورا بهترین غذای خود را تهیه و آن را پس از قرار دادن در سینیهای بزرگ و روی سر می گذارند و به پشت درحسینیه ای که سینه زنان و زنجیرزنها مشغول برگزاری مراسم هستند، می برند.

او ادامه داد : ساعت ۱۲ ظهر در حسینیه باز می شود و مردم در صفهای طولانی، ب ا سینی هایی بر سر که پر از نذورات است وارد حسینیه می شوند و از عزاداران پذیرایی می کنند.

جهانتاب افزود : در سیستان اکثرا تا روز دهم غذاهای نذری مردم را معمولا حلیم سنتی که به آن “قلور” گفته می شود تشکیل می دهد و در روز عاشورا با قیمه از سوگواران پذیرایی می شود.

وی درباره شام غریبان نیز گفت : در این شب مردم به مساجد می روند و چراغها را خاموش می کنند و در نور شمع به سوگواری می پردازند و با شله زرد و آش رشته از سایر عزداران پذیرایی می کنند.

او ادامه داد : با نگاهی به تاریخ عزاداری سنتی در سیستان به برخی آیینهای سنتی از جمله حمل خیمه گاه حسینی و شهدای کربلا و علامت گردانی بر می خوریم که در زمان آل بویه مرسوم بوده و در زمان قاجار نیز با برپا کردن تکیه ها آیینهای تعزیه خوانی رونق بیشتری گرفته است.

محقق و پژوهشگر سیستان اظهار داشت : همچنین سقاخوانی اوج ارادت مردم این خطه ر ا به حضرت ابا عبدالله (ع) نشان می دهد بطوری که در این ایام ارادتمندان به امام حسین (ع)در حالی که با یک دست مشک آب و با دست دیگر کاسه ای در دست دارند به یاد تشنه لبان کربلا، عزاداران را سیراب می کنند.

وی افزود: برخی از سقاها در گذشته اشعاری نیز در قالب مرثیه سرایی می خواندند.

یک محقق و پژوهشگر نیز در این باره به ایرنا می گوید : از جمله آداب و رسوم مردم سیستان و بلوچستان در ماه محرم پرهیز از برگزاری آیین ازدواج، جشن تولد و خرید لباس نو است.

عباس باقری افزود : تعزیه درسیستان به صورت روز شمار اجرا می شود به این صورت که شبیه خوانان هر روز ماه محرم را به یکی از یاران امام حسین (ع) مثلا حضرت علی اکبر (ع) یا حضرت ابوالفضل (ع)اختصاص می دهند.

 

وی ادامه داد : همچنین مردم اهل سنت منطقه سیستان با آغاز ماه محرم خود را در سوگ سرور و سالار شهیدان سهیم می دانند و با اجرای برنامه های وعظ و سخنرانی در محافل مذهبی به استقبال از این ماه م یروند.

سیستان و بلوچستان از ترکیب قومیتی و مذهبی خاصی تشکیل شده است بطوری که بخش قابل توجهی از مردم این استان را هموطنان اهل سنت تشکیل می دهند.

شماری از اهل سنت این استان نیز در ماه محرم آیینها و مراسم خاص خودشان را دارند و محرم و به ویژه روز عاشورا را بافضیلت می شمارند.

امام جماعت مسجد اهل سنت یاسر زاهدان و مدرس حوزه علمیه دارالعلوم این شهر دراین باره گفت :

علمای اهل سنت منطقه تاکید دارند روز عاشورا روز پرفضیلت و روز بزرگی است و مردم روزه بگیرند تا از فضیلتهای الهی و مغفرت الهی در این روز بزرگ برخوردار شوند.

مولوی غلامحسن محبی در گفت و گو با ایرنا افزود : البته کمک به فقرا در همه ایام سال توصیه شده و رواج دارد اما در روز عاشورا با عنایت به فضیلتهای الهی آن، مردم به فقرا بیشتر کمک می کنند.

پخت غذاهای محلی از قبیل حلوا، خورشت و برنج و همچنین پخش شیر و خرما میان خانواده های کم درآمد از دیگر آیینهای روزهای تاسوعا و عاشورا در نقاط مختلف بلوچستان است.

مردم در شهرستان چابهار با برپایی آیینهای نوحه خوانی، تعزیه، روضه خوانی، سخنرانی، سینه زنی و زنجیرزنی همچنان یاد قیام سرور و سالار شهیدان را زنده نگاه می دارند.

در ظهر عاشورا مردم محلی در بندر مرزی چابهار با آداب و رسوم خاصی با آتش زدن خیم ه ها به یاد اسیران کربلا بر سر و سینه م یزنند و با حضرت زینب(س) و اسیران همدردی م یکنند.

محقق و پژوهشگر منطقه بلوچستان نیز در این باره به ایرنا گفت : مردم بلوچ برای تمامی ماههای قمری رسوم و آیین خاصی دارند.

محمد رحیم ساسان بیان کرد : مردم بلوچ در این ماه ساعات بیشتری را به عبادت اختصاص می دهند و اعتقاد دارند در این ماه درهای توبه باز است.

وی ادامه داد : روزه گرفتن از دیگر آیینهای شماری از مردم در این ماه است که سعی می کنند درروزهای تاسوعا و عاشورا این فریضه دینی را اجرا کنند.



دیدگاه ها


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *